Kış Bahçesi Aylık Plan

Kış geldiğinde çoğu ev bahçesi boş kalır. Toprak çıplak, saksılar kenara çekilmiş, sulama bidonu garajda. Oysa soğuk aylar bahçeciliğin bittiği dönem değil. Doğru bitki ve doğru planla balkonda bile taze yeşillik toplayabilirsiniz.

Sorun ne?

Yeni başlayanların kışın yaşadığı üç temel sıkıntı var:

• Işık azalıyor. Gün kısalıyor, güneş açısı düşüyor. Yazın 8 saat güneş alan köşe, kışın 3 saate iniyor.
• Büyüme yavaşlıyor. Toprak sıcaklığı 8-10 derecenin altına düştüğünde kökler neredeyse durur. Yazın 30 günde toplanan roka, kışın 60 gün ister.
• Sulama karışıyor. Buharlaşma az, bitki az su içiyor. Yaz alışkanlığıyla sulayan kişi kökleri çürütür. Kışın en sık görülen sorun susuzluk değil, fazla su.

Yani kış mevsimi bahçe planlama işi, "ne ekeceğim" sorusundan önce "nerem ne kadar ışık alıyor ve ne sıklıkla sulayacağım" sorusuyla başlar. Sulama sıklığının mevsimle nasıl değiştiğini anlatan mevsimler arası rehber bu noktada iyi bir başlangıç.

Kışlık bitki seçenekleri karşılaştırması

Herkesin bahçesi aynı değil. Aşağıdaki tablo, üç tipik alan için mantıklı seçimleri gösteriyor.

Not: Saksılar açık toprağa göre daha çabuk kurur ama daha çabuk da donar. Kışın en riskli grup saksılardır. Konteyner bahçeciliği sayfasındaki kap seçimi bilgisi burada işe yarar; kalın duvarlı, büyük hacimli kaplar kökü daha iyi korur.

Aylık plan

Kasım — hazırlık ayı

• Yazlıkları sökün, hastalıklı bitkileri komposta atmayın.
• Toprağı havalandırın, olgun gübre karıştırın. Toprak testi için de en uygun ay.
• Sarımsak ve soğan dikin. İkisi de kış boyunca yavaşça büyür.
• Boş yatakları mulch ile örtün. Toprak örtüsü ısıyı tutar, yağmurun toprağı sıkıştırmasını önler.
• Damlama hatlarını boşaltın. İçinde kalan su donarsa boru çatlar.

Aralık — koruma ayı

• Ispanak ve pazıyı hasat etmeye başlayın. Dış yapraklardan koparın, göbeği bırakın.
• Saksıları duvar dibine, rüzgârsız köşeye toplayın.
• Sulamayı sabah 10-14 arası yapın. Akşam suyu gece donar.
• Parmağınızı 3-4 cm daldırın. Nemliyse sulamayın. Takvimle değil, dokunarak karar verin.

Ocak — en sakin ay

• Ekim yapmayın; içeride filiz ve mikro yeşillik yetiştirin.
• Alet bakımı: makas bileme, saksı yıkama, sulama kabı temizliği.
• Bahar krokisini çizin. Hangi yatağa ne gelecek, hangi bitki nereye taşınacak?
• Kar yağarsa dallardan silkeleyin ama toprağın üstündeki karı almayın. Kar iyi bir yalıtımdır.

Şubat — uyanış ayı

• Ayın ortasından sonra içeride fide başlatın: domates, biber, patlıcan.
• Turp ve roka ekin; cam kapak veya şeffaf örtü altında hızlı çıkarlar.
• Meyve ağaçlarında kuru ve içe dönük dalları alın.
• Sulamayı azar azar artırın. Uyanan kök daha çok su ister.

Mart — geçiş ayı

• Kışlıkları tamamen toplayın, yatakları boşaltın.
• Fideleri birkaç gün dışarıda gölgede bekletip sertleştirin.
• Damlama sistemini kurun, hatları kontrol edin, tıkalı memeleri değiştirin.
• Mulch tabakasını yenileyin.

Önerim

İlk kışınızda büyük plan yapmayın. Şu üçlüyle başlayın:

1. Bir saksı roka. 30 günde hasat verir, moral yükseltir.
2. Bir sıra ıspanak veya pazı. Soğuğa dayanır, aynı bitkiden birkaç kez toplanır.
3. Bir avuç sarımsak. Neredeyse hiç bakım istemez, hazirana kadar toprakta durur.

Bir defter tutun. Her sulamada tarih ve hava durumunu yazın. İkinci kışınızda bu notlar en değerli rehberiniz olur; çünkü sizin balkonunuzun kaç günde kuruduğunu hiçbir genel tablo bilemez.

Kışın kural basit: az su, çok ışık, sabır. Üçünden birini bozarsanız diğer ikisi kurtarmaz.

Aşırı sulamanın yol açtığı kök çürüklüğü ve küf belirtilerini önceden tanımak da işinizi kolaylaştırır. Sulama hataları ve